Råder Noreg til å svare på russiske hybride angrep

Forsvarets forum omtala nyleg The Everywhere War-databasen som viser hybride angrep mot Noreg og andre Nato-land. Russland er enten mistenkt eller dømt for å stå bak dei hybride operasjonane. 

– Noreg og Europa må svare og slå tilbake mot dei russiske hybride angrepa. Om ikkje blir de kokt som frosken i kjelen som ikkje merkar at temperaturen stig, sakte men sikkert, seier Elena Davlikanova til Forsvarets forum.

Ho er seniorforskar ved den ukrainske tankesmia Sahaidachnyi Security Center og står bak databasen The Everywhere War.

Fryktar dødelege angrep

Davlikanova meiner at norske og europeiske politikarar ikkje har noko truverdig og meiningsfull strategi for å møte dei aukande russiske hybride angrepa.

– Ekspertar og forskarar ser at dette er ei koordinert, fullskala kampanje med kinetiske verkemiddel under terskelen for open krig. Medan politikarane ikkje ønsker å vere ærlege ovanfor folket fordi dei ikkje vil skremme, seier Davlikanova til Forsvarets forum. 

PST meiner pro-russiske hackarar angreip BankID og Vipps i 2022. Etterretningstenesta mistenker Russland står bak ei rekke GPS-forstyrringar over Finnmark dei siste åra.

To kablar ved dei militære flyplassane ved Andøya og Evenes har blitt kutta. I Tsjekkia døde to arbeidarar ved eit ammunisjonslager. Tsjekkiske myndigheiter meiner Russland stod bak bombinga. Polske myndigheiter meiner Russland stod bak bombing av polsk jernbane i fjor. 

Seniorforskar Davlikanova meiner europeiske politikarar både har stukke hovudet i sanden og brukt silkehanskar ovanfor Russland.

– Vi må slutte å liste oss rundt Russland. Regimet er svært alvorleg og svært aggressivt. For Europa kan konsekvensane bli dødelege. Det første vi må gjere, er å slutte å vere redde for Russland og vere styrte av frykt.

– Russland slepp unna 

Forskaren ved Sahaidachnyi-tankesmia viser til dei mange raude linjene Russland har kome med, men som har vore tomme truslar. 

– Det bør vere ein tydeleg opptrappingsstige. Den bør ikkje vere basert på frykt. Stigen bør vere basert på ei forståing av at russarane berre respekterer styrke, seier forskaren og fortset:

– Når russarane veit at dei vil møte ein reaksjon, og at denne reaksjonen er uunngåeleg og alvorleg, kan det hende dei tenker seg om ein gong til. Men akkurat no veit dei at dei kan sleppe unna med det, seier seniorforskaren og utdjupar.

Etterlyser konsekvensar

Førsteamanuensis Karen-Anna Eggen er leiar av Program for Ukraina og fullspektrumstrusler, ved Institutt for forsvarsstudium.

Ho meiner også at Russland må få eit motsvar.

– Russland må få beskjed direkte og indirekte om at ulike angrep over og under terskelen for væpna makt smerter tilstrekkeleg. Slik at det ikkje lønner seg, seier forskaren ved Forsvarets høgskole. 

Eggen seier også at det er relevant med ein debatt om korleis ein skal møte hybride angrep.

– Blir problemet for stort må vi ta ein seriøs diskusjon om korleis vi skal møte det over tid, seier forskaren.

Ho peikar vidare på at det er fleire måtar å svare på russiske hybride angrep. Om ein ikkje vil slå tilbake med same mynt inne i Russland, kan ein gå etter frosne russiske pengar.

– Det er fullt mogleg å finne smertepunkt utanfor landet. Ein kan til dømes gå langt meir systematisk etter skuggflåten eller frosne middel. For kvart angrep som truverdig kan knytast til Russland, blir eit skip arrestert eller ein sum pengar teken frå dei frosne midlane, seier Eggen.

Lars Lervik, sjef for Etterretningstenesta, seier at Russland ønsker å skremme Noreg og andre land frå å støtte Ukraina.

Les også

Hybridkrig

Her kan du sjå russiske hybride angrep mot Noreg

Beredskap

Slik kan Noreg bli angripe av Russland

Cybersikkerhet

NSM advarer og hever sikkerhetsnivået