Desse våpena sende Forsvaret til utlandet i fjor

Saka er oppdatert måndag 13. juli med ein ettersendt kommentar frå Forsvarsdepartementet.

I fjor donerte 92 panservogner og 187 småvåpen til Ukraina.

Det kjem fram i den årlege rapporten som regjeringa leverer til FN gjennom våpenhandelsavtalen (ATT).

Denne skal sørge for openheit i verdshandelen av konvensjonelle våpen, og gjeld forsvarseigd materiell som kryssar Noregsgrensa.

Til saman fekk Noreg levert våpen av andre til ein verdi av 5.5 milliardar kroner.

Mykje av det Forsvaret sende ut var donasjonar, og ikkje inntektskjelder.

Vi går igjennom det viktigaste på lista, og tek eit blikk på den breiare industrien.

Dette har Forsvaret sendt

Kartet under viser med piler kvar det norske Forsvaret har sendt våpen i løpet av 2025. Dette gjeld berre dei som har kome heilt fram.

Det einaste vi ikkje veit mottakarlanda til er missil. Vi veit at dei blei sende, men ikkje kor mange, kvar dei er eller kva dei kosta.

Ukraina fekk det aller meste av eksportmateriellet.

Dei tok imot:

• 33 Iveco LMV M189
  Eit lett multirolle-køyretøy

• 26 M113 APC og XA-186 SISU
  Pansra personellkøyretøy

• 18 XA-185 Sisu
  Forsvarsambulansar

• 12 NM204 og M125A2
  Bombekastarvogner

• 3 NM-189
  Ingeniørpanservogner

Ukrainarane fekk også eit skjerma antal 81 mm bombekastarar, og eit skjerma antal F-16 jagarfly, heiter det i rapporten.

Oversikta over mindre våpen er ikkje like detaljert. Det står at Ukraina fekk 187 «handvåpen og lette våpen», og ti tunge maskingevær.

Dei andre store systema som gjekk ut av Noreg i 2025, var F-16 som blei selt til Romania, og ei Leopard 1 stridsvogn som blei gitt bort til eit museum i USA.

Sjølv om antalet jagarfly og prislappen er skjerma i rapporten, har regjeringa publisert at det dreiar seg om 32 fly, til prisen 388 millionar euro. Dette svarar i dag til 4.4 milliardar kroner.

Dette har Noreg teke imot

Den andre vegen har regjeringa delt konkrete tal på kor mykje ting har kosta. Den melder at Forsvaret kjøpte våpen av fire land i fjor.

Desse våpena kom fram, med prislapp denne gongen:

• 12 sørkoreanske K9 og K10 køyretøy
  750 millionar kroner

• Fem amerikanske F-35 kampfly
  4.5 milliardar kroner

• 9501 tyske automatgevær
  200 millionar kroner

• 900 belgiske maskingevær
  55 millionar kroner

Forsvarets forum har kontakta både Forsvarsdepartementet (FD) og Direktoratet for eksportkontroll og sanksjonar, som har laga rapporten.

Vi spurte kvifor ein har skjerma prisar på materiellet, blant anna frå F-16-salet til Romania. Det har regjeringa sjølv opplyst om på sine nettsider.

– Av tryggleiks- og operative omsyn kommenterer vi ikkje detaljar om militære donasjonar utover det som allereie er offentleg kommunisert av norske styresmakter, seier pressevakt i FD Frank Lynum.

Kvifor opplysingane frå den offentlege pressemeldinga er unnlatne i ATT-rapporten, svarar ikkje FD på.

Det store bildet

Ser ein på forsvarsmateriell frå sivile leverandørar og sivile produkt til militær sluttbruk, ser kartet heilt annleis ut.

I fjor eksporterte norske bedrifter forsvarsmateriell til ein samla verdi på 19 milliardar kroner.

Ukraina kjøpte materiell for nesten tre milliardar kroner, men framleis langt mindre enn USA, som kjøpte for fem.

Det er nødvendig for den norske forsvarsindustrien å eksportere mykje, meiner leiaren for Forsvars- og tryggingsindustriens foreining (FSI), Torleiv Opland.

– Det er ein heilt spesiell bransje der du ikkje kan sikte deg inn på å vere nest best. Det å vere nummer to i krig er ingen god plassering, seier han.

– Du må levere verdsleiande teknologi og produkt for å henge med, og då treng ein utlandsmarknaden. Så det at vi har ein så eksportretta industri, på 80 prosent altså, det er veldig viktig for Noreg.

Noreg informerer mykje meir enn mange andre land om kva det kjøper og sel av våpen. Dette meiner Opland kan vere ein fordel.

– Det er noko som eigentleg kan tydeleggjere at vi har ein leiande forsvarsteknologi med den avskrekkinga som ligg idet, seier han.

– Så det hadde i grunnen berre vore ei ulempe dersom det var skikkeleg dårleg?

– Ja, men då hadde vi truleg ikkje fått selt det, ler han.

Materiell

Lanserer ny stridsvogn med «robotiske vingmenn»

u.s. navy

Skal endelig kvitte seg med verdens første av sitt slag

Nyheter

Europeiske ledere planlegger styrke i Libanon